Okul servis ücreti nasıl hesaplanır? Maliyet, Doluluk ve Tarife Rehberi (2026)
Okul servisi fiyatlandırmasında maliyet kalemleri, mesafe kademeleri, %80 doluluk kuralı, tahsilat riski ve borç yaşlandırma yönetimi rehberi.
İçindekiler
Servis taşımacılığında en sık yapılan hata, fiyatı komşu firmalara ya da piyasa dedikodularına bakarak belirlemektir. Her sezon başında benzer bir kriz yaşanır: bir firma fiyat açıklar, diğerleri ona göre konum alır; ancak birkaç ay sonra artan akaryakıt, beklenmedik bakım masrafları veya tahsil edilemeyen aidatlar nedeniyle zarar ortaya çıkar.
Sağlıklı bir taşımacılık operasyonu, fiyatı rakibe göre değil kendi gerçek maliyetine ve doluluğuna göre belirleyen operasyondur.
1. Araç Başına Aylık Maliyeti Netleştirin
Fiyatlandırmanın temeli tek bir soruya dayanır: Bir aracın filonuza aylık toplam maliyeti nedir?
- Şoför ve Rehber Personel: Net maaş, SGK primi, servis/yemek ve ikramiyeler. Genelde toplam bütçenin en büyük kalemidir.
- Akaryakıt Gideri: Günlük ortalama güzergah kilometresi × 100 km'deki ortalama tüketim × güncel pompa fiyatı × ayda 22 çalışma günü.
- Sabit Araç Giderleri: Zorunlu trafik sigortası, kasko, fenni muayene, belediye güzergah izin belgesi ve MTV (yıllık toplam / 12).
- Bakım ve Lastik: Periyodik yağ bakımları, balata ve kış/yaz lastik amortismanı.
- Amortisman veya Kira: Kiralık araçta aylık fatura bedeli; özmal araçta ise 5 yıllık ekonomik ömür üzerinden ayrılması gereken aylık yıpranma payı.
- Genel Yönetim Giderleri: Muhasebe, ofis kirası, telefon, yazılım ve yönetim giderlerinin araç sayısına bölünmüş payı.
2. Kapasiteye Değil, Gerçekçi Doluluğa Bölün (%80 Kuralı)
16 koltuklu bir aracın tüm sezon boyunca 16 tam ücretli öğrenci taşıyacağını varsaymak en yaygın hesap hatasıdır. Yıl ortasında taşınanlar, sadece sabah veya akşam binen tek yön yolcuları ve boş kalan koltuklar nedeniyle araçlar pratikte ortalama %80 dolulukla çalışır.
Örnek Hesap:
Bir aracın aylık toplam işletme maliyeti 60.000 TL ise ve 16 kişilik araçta beklenen doluluk 13 öğrenci ise:
Koltuk başı taban maliyet: 60.000 TL / 13 = 4.615 TL / ay.
Bu rakam kâr içermeyen başabaş taban fiyatınızdır.
3. Tahsilat Riskini Fiyata Ekleyin
Tahakkuk ettirdiğiniz her lirayı vadesinde tahsil edemezsiniz. Velilerin bir kısmı ödemeleri geciktirir, sezon sonuna ufak da olsa bir batak payı kalır.
Geçmiş sezon tahsilat oranınız %95 ise, taban maliyetinizi 0.95'e bölerek tahsilat riski eklenmiş fiyatı bulmalısınız:
4.615 TL / 0.95 = 4.858 TL / ay.
Borç yaşlandırma raporları (Aging report; 30, 60, 90+ gün gecikmeler), firmanızın tahsilat riskini ve nakit akışını kontrol altında tutmanın en güvenilir aracıdır.
4. Mesafe Kademeleri ve Tarife Kırılımları
Herkese tek fiyat vermek adaletsizdir; okulun hemen yanındaki öğrenci ile 15 km uzaktaki öğrencinin aynı ücreti ödemesi uzun vadede rotayı verimsizleştirir:
- Mesafe Kademeleri: 0-3 km, 3-7 km, 7-15 km ve 15 km üzeri ek km tarifesi.
- Tek Yön Çarpanı: Yalnızca sabah ya da akşam binen öğrencilere %65 oranında tarife uygulanır.
- Rehber Personel (Hostes): İlkokul ve anaokullarında zorunlu olan hostes hizmeti için UKOME kararıyla belirlenen %35 tavan ek bedel uygulanır.
- Kardeş İndirimi: Aynı servisi kullanan 2. ve 3. çocuklara %10 ile %20 arasında indirim tanımlanır.
- Peşin Ödeme İndirimi: Sezon başında tüm ücreti tek seferde ödeyen velilere %8-10 iskonto uygulanarak nakit akışı güvenceye alınır.
5. Taksit Planı, Ara Dönem Kayıt ve İade Yönetimi
Yıllık ücret 8 veya 9 eşit taksite bölünerek eylül-mayıs dönemine yayılır.
- Ara Dönem Kayıt: Yıl ortasında (örneğin ocak ayında) nakil gelen öğrenci için yıllık ücret elle bölünmez; 9 aya bölünen birim ücret kalan okul aylarıyla çarpılarak sistemsel olarak hesaplanır.
- Erken Ayrılma / İade: Taşınma veya okul değişikliği durumunda, öğrencinin fiilen hizmet aldığı aylar düşülür ve kalan ayların taksitleri iptal edilerek veliye iade edilir.
Servis Ücretinizi Hemen Hesaplayın
Filonuzun maliyetini analiz etmek ve mesafe bazlı tavan ücretleri simüle etmek için Okul Servis Ücreti Hesaplama Aracı sayfamızı kullanabilir, tarife ve aidat takibini dijitalleştirmek için Ücretsiz Demo talebinde bulunabilirsiniz.
Servis Operasyonunuzu Dijitalleştirin
Canlı GPS takip, rota optimizasyonu, veli/personel bildirimleri ve sürücü skorlama özelliklerini kurumunuza özel ücretsiz demoyla keşfedin.
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar
Okul servis sözleşmesi ve taşımacılık şartnamesi nasıl hazırlanır? (2026 Kılavuzu)
Okul servis taşımacılığı sözleşmesi maddeleri, MEB mevzuat uyumu, güzergah ve veli hakları şartnamesi hazırlama rehberi.
Yazıyı oku →Servis Taşımacılığında Güzergah ve Durak Planlama Nasıl Yapılır? (Adım Adım)
Öğrenci ve personel servislerinde en verimli rota nasıl çizilir? Durak sıralama, çakışmasız sefer planlaması ve dijital harita kullanımı.
Yazıyı oku →